Chủ Tịch nước là người đứng đầu Nhà nước Việt Nam, đại diện cho Nhà nước Việt Nam trong các hoạt động đối nội cũng như đối ngoại. Chủ Tịch nước do Quốc hội bầu và phải là một đại biểu Quốc hội, chịu trách nhiệm trước Quốc hội. Nhiệm kỳ của Chủ tịch nước trùng với nhiệm kỳ của Quốc hội. Giúp việc cho Chủ tịch nước là một Phó Chủ tịch nước cũng do Quốc hội bầu ra và chịu trách nhiệm trước Quốc hội.

Chủ Tịch nước có nhiệm vụ ban hành Luật và công bố Pháp lệnh do Uỷ ban Thường vụ Quốc hội thông qua. Chủ Tịch nước có quyền tổng chỉ huy các lực lượng vũ trang  và là Chủ Tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh Quốc gia.

Chủ Tịch nước có thẩm quyền chỉ định hoặc cách chức Phó Chánh án và các thẩm phán Toà án Nhân dân Tối cao, Viện phó và các kiểm sát viên của Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Khi có nghị quyết của Quốc hội, Chủ tịch nước có nhiệm vụ bổ nhiệm hoặc cách chức các Phó Thủ tướng, Bộ trưởng…

Về đối ngoại, Chủ tịch nước có quyền chỉ định hoặc cách chức các Đại sứ của Việt Nam ở nước ngoài, đàm phán và ký các hiệp định, điều ước quốc tế và phê chuẩn các công ước quốc tế, trừ những trường hợp cần được Quốc hội phê chuẩn.

Chủ Tịch nước cũng có quyền cấp hoặc tước quốc tịch Việt Nam và có quyền ra lệnh ân xá.