Đại diện Bộ GD&ĐT, Thứ trưởng Trần Quang Quý cho biết, trước đây, vấn đề dạy thêm, học thêm còn tràn làn ở nhiều địa phương, nhất là khu vực thành phố, thị xã. Cá biệt, một số nhà giáo đã cắt giảm chương trình chính khóa theo quy định để đưa vào dạy thêm, bắt ép học sinh phải học thêm để vụ lợi. Vấn đề tuyển sinh đầu cấp thường có gian lận về hồ sơ, tiêu cực trong việc tuyển sinh trái tuyến ở khu vực thành phố, thị xã. Có hiện tượng tổ chức ôn luyện thi vào đại học, các lớp đầu cấp trái phép, thu học phí cao tạo ra tâm lý âu lo với các bậc cha mẹ học sinh và học sinh. Bởi tâm lý muốn thi vào trường nào thì phải học thêm các lớp dạy thêm do các giáo viên hoặc trường đó mở.
Khảo sát tình hình khoản thu của các trường cho thấy, ngoài việc tự đặt ra các khoản thu đầu năm, đầu cấp ngoài quy định, có nơi đã mượn danh nghĩa hội cha mẹ học sinh và gây quỹ đoàn thể để ép bậc cha mẹ học sinh và học sinh đóng góp. Việc quản lý và sử dụng các nguồn kinh phí này vẫn tồn tại những bất hợp lý.
"Một số hành vi tham nhũng trong giáo dục tuy thiệt hại về kinh tế không nhiều, song đã gây nên hậu quả xấu về nhiều mặt, phần nào làm giảm uy tín của ngành, cũng như uy tín, và danh dự của các nhà giáo. Việc đấu tranh phòng chống tham nhũng ở một số trường còn mang tính hình thức, đối phó, vì vậy hiệu quả của công tác này chưa cao", ông Quý nhấn mạnh.
Trước thực trạng tham nhũng trong giáo dục Việt Nam vẫn còn ở mức cao, đại diện đại sứ quán Đan Mạch gợi ý: "Có lẽ phải thực hiện và chỉ ra cho người dân biết các bạn đang làm gì để phòng chống tham nhũng". Đại diện Ngân hàng Thế giới cũng chỉ ra rằng, cần phải có chế tài để những công dân bình thường cũng trở thành một phần của công cuộc phòng chống tham nhũng.
Đồng quan điểm, đại sứ Anh Mark Kent băn khoăn: "Tác động của tham nhũng đối với từng công dân rất hiển hiện. Nhưng làm thế nào để người dân lên tiếng? Đơn giản hóa thủ tục hành chính là mắt xích quan trọng, và phải phòng chống tham nhũng ngay từ cơ sở".
Cho rằng Việt Nam chưa có chính sách bảo vệ người tố cáo tham nhũng, đại diện Thụy Sĩ nêu câu hỏi rồi tự trả lời: "Người tố cáo đưa ra thông tin không chính xác, họ có bị xử phạt không? Cần cân đối việc đưa ra chính sách phạt người tố cáo không chính xác để tránh sự lạm dụng từ hai phía".
Bên cạnh việc bảo vệ người tố cáo, nhiều đại biểu cũng cho rằng, để phòng chống tham nhũng tốt, cần có chính sách lương, thưởng hợp lý.
Bà Victoria - Giám đốc Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam dẫn chứng việc nhiều phụ huynh sẵn sàng chi một khoản (có nơi chiếm 10% thu nhập gia đình) để phục vụ việc học tập cho con. "Câu hỏi là làm thế nào để có thể giải quyết vấn đề liên quan đến tài chính. Đây là vấn đề hết sức quan trọng và đẩy sai phạm trong ngành giáo dục nghiêm trọng hơn", bà Victoria nói.
Khẳng định cái cần đổi mới đầu tiên chính là lương, Đại sứ Thụy Điển phân tích: "Tham nhũng là đưa và nhận, cán bộ quản lý nhận tiền vì lương quá thấp. Tăng lương là biện pháp giảm bớt tham nhũng. Tôi đồng ý với phía World Bank, trừ phi có một xã hội dân sự mạnh mẽ, còn không thì không thể xóa bỏ tham nhũng mạnh mẽ được".
Trả lời ý kiến các đại biểu quốc tế, Tổng thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền cho hay, cơ chế để bảo vệ những người có hành động tố cáo hoặc dám chống tham nhũng, chống tiêu cực chưa đầy đủ, rõ ràng. Luật khiếu nại tố cáo cấm các hành vi trả thù, trù dập, trả đũa người dám tố cáo. Do đó, phải thực hiện các luật hiện có cho nghiêm, rồi sau đó bổ sung những cơ chế tích cực hơn.
"Những người có hành động tích cực chống tham nhũng phải được khen thưởng và được bảo vệ. Nếu họ bị trả thù, trù dập thì phải có cơ quan chức năng xem xét và xử lý đến cùng sự việc. Các hành vi trả thù, trù dập thường rất phức tạp và tinh vi. Việc trả thù đó hoặc chúng ta chưa thấy hoặc thấy rồi nhưng chưa có căn cứ để xử lý. Vì thế, trong cơ chế sắp tới, những vấn đề này cần được quy định rõ", ông Truyền nhấn mạnh.
Cũng theo ông Truyền, việc xử lý các vụ việc tiêu cực được làm ráo riết, những vụ việc nghiêm trọng đang được xét xử minh bạch. Đầu năm đến nay, Thanh tra Chính phủ nhận được chừng 700 đơn thư phản ánh tham nhũng do người dân gửi về. Bên cạnh đó, thanh tra cũng biểu dương 55 người phát hiện và dũng cảm trong phòng chống tham nhũng.
Theo VnExpress